Κώστας Βάρναλης, Η μάνα του Χριστού

Ἡ Μάνα τοῦ Χριστοῦ

Πῶς οἱ δρόμοι εὐωδᾶνε μὲ βάγια στρωμένοι,
ἡλιοπάτητοι δρόμοι καὶ γύρω μπαξέδες!
Ἡ χαρὰ τῆς γιορτῆς ὅλο πιότερο ἀξαίνει
καὶ μακριάθε βογγάει καὶ μακριάθε ἀνεβαίνει.

Τὴ χαρά σου, Λαοθάλασσα, κῦμα τὸ κῦμα,
τῶν ἀλλῶνε τὰ μίση καιρὸ τήνε θρέφαν
κι᾿ ἂν ἡ μαύρη σου κάκητα δίψαε τὸ κρῖμα,
νὰ ποὺ βρῆκε τὸ θῦμα της, ἄκακο θῦμα!

Ἄ! πὼς εἶχα σὰ μάνα κι᾿ ἐγὼ λαχταρήσει
(ἦταν ὄνειρο κι᾿ ἔμεινεν, ἄχ να καὶ πάει)
σὰν καὶ τ᾿ ἄλλα σου ἀδέρφια νὰ σ᾿ εἶχα γεννήσει
κι᾿ ἀπὸ δόξες ἀλάργα κι᾿ ἀλάργα ἀπὸ μίση!

Ἕνα κόκκινο σπίτι σ᾿ αὐλὴ μὲ πηγάδι. . .
καὶ μία δράνα γιομάτη τσαμπιὰ κεχριμπάρι. . .
νοικοκύρης καλὸς νὰ γυρνᾷς κάθε βράδι,
τὸ χρυσό, σιγαλὸ καὶ γλυκὸ σὰν τὸ λάδι.

Κι᾿ ἅμ᾿ ἀνοίγῃς τὴν πόρτα μὲ πριόνια στὸ χέρι,
μὲ τὰ ροῦχα γεμάτα ψιλὸ ροκανίδι,
(ἄσπρα γένια, ἄσπρα χέρια) ἡ συμβία περιστέρι
ν᾿ ἀνασαίνῃ βαθιὰ τ᾿ ὅλο κέδρον ἀγέρι.

Κ᾿ ἀφοῦ λίγο σταθῇς καὶ τὸ σπίτι γεμίσῃ
τὸν καλό σου τὸν ἤσκιο, Πατέρα κι᾿ Ἀφέντη,
ἡ ἀκριβή σου νὰ βγάνῃ νερὸ νὰ σοῦ χύσῃ,
ὁ ἀνυπόμονος δεῖπνος μὲ γέλια ν᾿ ἀρχίσῃ.

Κι᾿ ὁ κατόχρονος θάνατος θἄφτανε μέλι
καὶ πολλὴ φύτρα θ᾿ ἄφηνες τέκνα κι᾿ ἀγγόνια
καθενοῦ καὶ κοπάδι, χωράφια κι᾿ ἀμπέλι,
τ᾿ ἀργαστήρι ἐκεινοῦ, ποὺ τὴν τέχνη σου θέλει.

Κατεβάζω στὰ μάτια τὴ μάβρην ὀμπόλια,
γιὰ νὰ πάψη κι᾿ ὁ νοῦς μὲ τὰ μάτια νὰ βλέπῃ. . .
Ξεφαντώνουν τ᾿ ἀηδόνια στὰ γύρω περβόλια,
λεϊμονιᾶς σὲ κυκλώνει λεφτὴ μοσκοβόλια.

Φεύγεις πάνου στὴν ἄνοιξη, γιέ μου, καλέ μου,
ἄνοιξή μου γλυκιά, γυρισμὸ ποὺ δὲν ἔχεις.
Ἡ ὀμορφιά σου βασίλεψε κίτρινη, γιέ μου,
δὲ μιλᾷς, δὲν κοιτᾷς, πῶς μαδιέμαι, γλυκέ μου!

Καθὼς κλαίει, σὰν τῆς παίρνουν τὸ τέκνο, ἡ δαμάλα,
ξεφωνίζω καὶ νόημα δὲν ἔχουν τὰ λόγια.
Στύλωσέ μου τὰ δυό σου τὰ μάτια μεγάλα.
Τρέχουν αἷμα τ᾿ ἀστήθια, ποὺ βύζαξες γάλα.

Πῶς ἀδύναμη στάθηκε, τόσο ἡ καρδιά σου
στὰ λαμπρὰ Γεροσύλυμα Καίσαρας νὰ μπῇς!
Ἂν τὰ πλήθη ἀλαλάζανε ξώφρενα (ἀλιά σου!)
δὲν ἤξεραν ἀκόμα οὔτε ποιὸ τ᾿ ὄνομά σου!

Κεῖ στὸ πλάγι δαγκάναν οἱ ὀχτροί σου τὰ χείλη. . .
Δολερὰ ξεσηκώσανε τ᾿ ἄγνωμα πλήθη
κι᾿ ὅσο ὁ γήλιος νὰ πέσῃ καὶ νἄρθῃ τὸ δείλι,
τὸ σταυρό σου καρφώσαν οἱ ὀχτροί σου κι᾿ οἱ φίλοι.

Μὰ γιατί νὰ σταθῇς νὰ σὲ πιάσουν! Κι᾿ ἀκόμα
σὰ ρωτήσανε: «Ποιὸς ὁ Χριστός;» τί ῾πες «Νά με!»
Ἄχ! δὲν ξέρει τί λέει τὸ πικρό μου τὸ στόμα!
Τριάντα χρόνια, παιδί μου, δὲ σ᾿ ἔμαθ᾿ ἀκόμα!

 

Ο έφηβος που τα εχει βάλει με το bullying

 

της Μαρίσσας Δημοπούλου

 

Αν τον ρωτήσεις γιατί πιστεύει ότι υπάρχει το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού θα απαντήσει, όπως κάθε έφηβος που προβληματίζεται με ένα φαινόμενο καταπίεσης, απαισιόδοξα: «Επειδή υπάρχουν οι ανθρωποι». Κι όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί ή δεν θέλει ένας «απαισιόδοξος» μαθητής Λυκείου να προσπαθήσει να ευαισθητοποιήσει τους (μικρούς) ανθρώπους, να τους προστατεύσει, ακόμη και να τους εκπαιδεύσει, για να περιοριστεί το φαινόμενο του bullying. Ο 16χρονος Μιχάλης Λούις είχε μία ιδέα, τη δημιουργία ενός παιχνιδιού για τον υπολογιστή που θα απευθύνεται σε παιδιά Δημοτικού και Γυμνασίου και θα τους ενημερώνει για ένα πρόβλημα που φτάνει, με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο, σχεδόν σε κάθε σπίτι και πληγώνει εκατοντάδες μαθητές, κάθε σχολική χρονιά.

 

Η ιδέα του αναδείχθηκε για πρώτη φορά στην εκδήλωση «Εκφοβισμός των Εφήβων: Τρόποι πρόληψης και αντιμετώπισης στο σχολικό περιβάλλον Ελλάδας και Κύπρου», που πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2015, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Comenius Regio. Ο 16χρονος Μιχάλης ενέπνευσε άλλους τρεις φίλους του και η ιδέα μέσα σε ένα καλοκαίρι εντατικής δουλειάς -έρευνας, σεναριογραφίας και προγραμματισμού- πήρε σάρκα και οστά για τον διεθνή διαγωνισμό Enable Hackathon, που διοργανώθηκε από το Ευρωπαϊκό Σχολικό Δίκτυο και ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο του 2015 με την τελετή απονομής στο Λονδίνο. Το παιχνίδι «Bye Bye Bullying» της τετραμελούς ομάδας διακρίθηκε στην έβδομη θέση ανάμεσα σε περισσότερες από 100 συμμετοχές μαθητών (9 με 17 ετών) από κάθε άκρη της Γης.

 

Το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού είναι ένα θέμα που πλέον συζητείται ανοιχτά στο εξωτερικό, αλλά και στα ελληνικά σχολεία. Οι μαθητές γνωρίζουν ότι ο εκφοβισμός έχει πολλές μορφές, ότι οι λόγοι ή τα ερεθίσματα που μπορεί οδηγήσουν ένα μικρό παιδί στον ρόλο του θύτη είναι πολλοί και ακόμη περισσότερες είναι οι λεπτομέρειες (η καταγωγή, ένα όνομα, η εξωτερική εμφάνιση, μία συνήθεια) από τις οποίες μπορούν να πιαστούν τα παιδιά για να «κάνουν πλάκα» και τελικά να «κάνουν» bullying. Αλλά αυτός που ενδιέφερε εξ αρχής τον Μιχάλη είναι ο τρίτος της υπόθεσης. «Ο παρατηρητής, που συμμετέχει απλώς με το να μην παρεμβαίνει», εξηγεί ο ίδιος, «κάνει όσο κακό κάνει και ο θύτης όταν δεν παρεμβαίνει, όταν γυρνάει την πλάτη ή όταν κάνει τα στραβά μάτια».

 

Ο παίκτης του παιχνιδιού, λοιπόν, είναι ο παρατηρητής. Η οθόνη δείχνει μόνο τα χέρια του, ώστε να νιώθει ο ίδιος οτι βρίσκεται μέσα στο παιχνίδι. Οσο προχωρά πέφτει σε διάφορα σκηνικά εκφοβισμού, κάθε φορά διαφορετικού τύπου (λεκτικός, σωματικός, σεξουαλικός εκφοβισμός) και κάθε φορά σε διαφορετική τοποθεσία. Φεύγει ή παρεμβαίνει; Βοηθάει το θύμα ή πλευρίζει με τον θύτη; Οποια επιλογή και να επιλέξει ο χρήστης, ο υπολογιστής κανει ενα σχόλιο συμβουλευτικού τύπου. «Μετά απο μία συγκεκριμένη ηλικία τα παιδιά μπορούν να αντιμετωπίζουν τέτοια φαινόμενα μόνα τους, αλλά τα μικρά παιδιά δεν ξέρουν πώς να διαχειριστούν καταστάσεις», μας εξηγεί το σκεπτικό του ο Μιχάλης. Αντίθετα, δηλαδή, με τα υπόλοιπα τεχνολογικά προϊόντα που διακρίθηκαν στον διεθνή διαγωνισμό, όπως μία τηλεφωνική γραμμή υποστήριξης ή ένα βραχιολάκι σήμανσης κινδύνου, που επικεντρώνονται στην προστασία του θύματος, το «Bye Bye Bullying» εστιάζει στην ευαισθητοποίηση του παρατηρητή. Ως το πρόσωπο που παρακολουθεί ένα επεισόδιο τριών εναντίον ενός στις τουαλέτες του σχολείου ή την -«αθώα» αλλά, κατά τα σημαινόμενα, σεξουαλική- παρενόχληση μίας κοπέλας στο δάσος, ο παρατηρητής αποκτά ευθύνη και φωνή. Οποια απόφαση και να πάρει, ο ρόλος του δεν είναι πια παθητικός, αλλά ενεργητικός.

 

Για να επινοήσουν τις ιστορίες του παιχνιδιού τα μέλη της ομάδας μοίρασαν ερωτηματολόγια σε μαθητές, συγκέντρωσαν προσωπικές μαρτυρίες φίλων και φαντάστηκαν κάθε σκηνικό που μπορεί να προκύψει, στο σχολείο, το φροντιστήριο, το σπίτι, τον δρόμο, το δασάκι. Οι τρεις της ομάδας, Βασίλης Βαρσος, Ευδόρα Πούλη, Ελένη Φαναριώτη, έφτιαχναν τις ιστορίες και ο Μιχάλης τίς ενσωμάτωνε στον υπολογιστή.

 

Τώρα η ομάδα επεξεργάζεται μία νέα εκδοχή του παιχνιδιού. Οι μικρές ιστορίες θα εμπλουτιστούν, θα γίνουν επεισόδια. «Κάθε φορά που ο χρήστης παίρνει κάποια απόφαση, θα αλλάζει το σενάριο αναλόγως. Μέσα απο τον διάλογο ο παίκτης θα παίρνει πάλι μία νέα απόφαση», περιγράφει ο 16χρονος μαθητής του 2ου Γενικού Λυκείου Πεύκης, προσθέτοντας ότι η έμπνευση αυτής της αλληλεπίδρασης πρόερχεται από το βιντεοπαιχνίδι «Walking Dead».

 

Τα συμπεράσματα της συντονίστριας του διεθνούς διαγωνισμού Enable Hackathon, Τζάνις Ρίτσαρντσον, ήταν ότι «τα νέα παιδιά προβληματίζονται με την ιδέα της ενσυναίσθησης, κάτι που σημαίνει ότι πρέπει να βελτιώσουμε την κοινωνική και συναισθηματική εκπαίδευση στα σχολεία». Και ότι «οι νέοι δεν θεωρούν ότι μπορούν να στηριχθούν στους δασκάλους ή στους γονείς όταν δέχονται εκφοβισμό».

Ο Μιχάλης είναι ένας από τους νέους που γνωρίζει ότι η θωράκιση ενός παιδιού κατά του εκφοβισμού ξεκινάει από το σπίτι κι ύστερα από το σχολείο. «Αν υπάρχει αγάπη στο σπίτι ό, τι και να ακούς στο σχολείο δεν σε αγγίζει», τόνισε. Και προτείνει έναν τρόπο για να βελτιωθεί η συναισθηματική εκπαίδευση. Το θέμα δεν είναι να τιμωρηθεί ο θύτης αλλά να μην υπάρχουν καν θύτες. Και πώς θα επιτευχθεί αυτό; Μέσα από την ενσυναίσθηση που θα αποκτήσουν τα παιδιά από μικρές ηλικίες. Και γιατί όχι μέσα από ένα παιχνίδι που έχει δημιουργηθεί από τα ίδια τα παιδιά;

 

Πηγή: www.protagon.gr

Ποιος θα σώσει του καθηγητές από το bullying;

του Ανδρέα Ζαμπούκα

Στην Φλώρινα υπήρξε πρόσφατα μια παραίτηση εκπαιδευτικού λόγω bullying! Ο ίδιος διένειμε μάλιστα και μια επιστολή στη δημοσιότητα, όπου δικαιολογεί την απόφασή του να παραιτηθεί, μη αντέχοντας άλλο τις επιθέσεις των μαθητών εναντίον του.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, αν δεν  ζήσεις την υπόθεση από κοντά, δεν μπορείς να ξέρεις ούτε τα αίτια ούτε τις διαστάσεις της. Πολλά μπορεί να συμβαίνουν: μπορεί οι μαθητές να ξεπέρασαν όντως, τα όρια, μπορεί ο ίδιος ο καθηγητής να μην μπορούσε να ελέγξει την κατάσταση, μπορεί και ο διευθυντής του σχολείου να μην είχε την ικανότητα να το διευθύνει. Μπορεί ακόμα και να υπήρχαν και κλινικές περιπτώσεις ατόμων είτε από την πλευρά των μαθητών ή και του ίδιου του καθηγητή. Αγνωστο και αδιάφορο στο κάτω κάτω, γιατί ούτε στη Φλώρινα ζούμε, ούτε και είμαστε κάποιος φορέας του υπουργείου Παιδείας να κρίνουμε το συμβάν. Μόνο ως αφορμή μπορεί να μας απασχολήσει, σχετικά με την βία που υφίστανται οι εκπαιδευτικοί.

Η πραγματικότητα είναι όντως, πολύ σκληρή για κάποιους: υπάρχουν δάσκαλοι και καθηγητές που η ζωή τους είναι πλέον νευρωτική. Που ζουν καθημερινά, έναν εφιάλτη μέσα στις τάξεις. Υπάρχουν άνθρωποι που παίρνουν χάπια για να ελέγξουν την ισορροπία τους, προκειμένου να συνεχίσουν να διδάσκουν.

Πέρα όμως από τις ακραίες περιπτώσεις, η καθημερινότητα είναι ιδιαίτερα αγχωτική και βίαιη για τους περισσότερους: φασαρία στην τάξη, ειδικές περιπτώσεις παιδιών, ακραία περιστατικά, επιθέσεις από μαθητές και ένα διάχυτο κλίμα αγένειας και βίας. Ειδικά σε σχολεία όπως τα ΕΠΑΛ, όπου η οργάνωση είναι στοιχειώδης, τα περιστατικά είναι συνεχή και πολλαπλάσια.

Ομολογουμένως, οι καθηγητές υφίστανται bullying στο σχολικό περιβάλλον. Σπανίως όμως, ασχολούμαστε μ΄αυτούς γιατί προηγούνται πάντα οι μαθητές. Οι αιτίες όμως των δύο περιπτώσεων είναι περίπου κοινές. Γιατί και οι δύο ζουν στο ίδιο ακριβώς περιβάλλον και λειτουργούν κάτω από ένα κοινό πλαίσιο κανόνων και αρχών. Βιώνουν τις ίδιες ατέλειες του συστήματος και οι αντιδράσεις τους καθορίζονται από την ποιότητα του χαρακτήρα τους. Αδύναμοι μαθητές, ευάλωτοι στη βία, αδύναμοι καθηγητές, εύκολος στόχος στη βία…

Οι αιτίες είναι πολλές: ανικανότητα του εκπαιδευτικού πλαισίου να κάνει σαφείς τις αρχές του. Ανεπάρκεια των διευθυντών να διοικήσουν το σχολείο τους και να επιβάλουν την τάξη. Έλλειψη ρόλων στους μαθητές που μένουν παθητικά έρμαια των βίαιων εφηβικών τους ενστίκτων. Ανωριμότητα των γονέων που δεν κατανοούν τον ρόλο τους. Απαρχαιωμένη διδακτική ύλη που δεν δίνει καμία διαλεκτική δράση στην εκπαιδευτική διαδικασία. Απροθυμία του υπουργείου να εμπεδώσει ένα δημοκρατικό κλίμα στα σχολεία όπου η ευθύνη θα απαιτείται από τον διευθυντή μέχρι και τον τελευταίο μαθητή. Ατιμωρησία και υποκριτική διάθεση κατανόησης της κάθε παραβατικής συμπεριφοράς. Τέλος, διάχυτος λαϊκισμός παντού που αλλοτριώνει συνειδήσεις παιδιών και ενηλίκων.

Το σημαντικότερο όμως είναι η αναχρονιστική προσπάθεια της πολιτείας να επιμένει στην αυθεντία του δασκάλου. Να συνεχίζει να τον προβάλει ως μοναδικότητα, στοχοποιώντας τον. Και αυτό, προκειμένου να απορροφήσει την οργή μαθητών και γονέων για την ανεπάρκεια του συστήματος. Ο καθηγητής είναι ο εύκολος στόχος, ο ανθρώπινος παράγοντας που μπορούν να ξεσπάσουν όλοι. Από την ίδια την πολιτική ηγεσία, μέχρι και τον πιο βάρβαρο μαθητή που αναζητά κάποιο σύμβολο εξουσίας να εκτονωθεί.

Από την άλλη, είναι η επιλογή των ανθρώπων που γίνονται δάσκαλοι. Δεν μπορεί να βασίζεται κανείς μόνο στο γνωστικό αντικείμενο. Δεν στέλνεις «χορεύτριες» να μπουν άοπλες στην «αρένα» της εφηβικής «βαρβαρότητας». Εδώ χρειάζεσαι ανθρώπους με προσωπικότητα, με αντιστάσεις, με αυτοέλεγχο και κύρος. Αλλά κυρίως, έχεις ανάγκη από  ανθρώπους ευέλικτους, ηγέτες, διπλωμάτες, με χιούμορ και διάθεση παιδαγωγικής αρμονίας.

Το κακό με την υποκρισία είναι ότι  δεν αγαπάει ούτε την ουσία ούτε την αληθινή απεικόνιση των συσχετισμών στα σχολεία. Οι δάσκαλοι και οι καθηγητές περιμένουν με αγωνία να συνταξιοδοτηθούν, αποκαμωμένοι από την προσπάθεια να ισορροπήσουν μέσα στην άγρια κοινωνία των μαθητών. Οχι να ξεκουραστούν από τη προσφορά τους. Λίγοι, ελάχιστοι είναι αυτοί που θέλουν να συνεχίσουν έχοντας μέσα τους, την ικανοποίηση της αυτοπραγμάτωσης.

Ας υπερασπιστεί λοιπόν, το σύστημα τους δασκάλους για την βαρβαρότητα που υφίστανται στα σχολεία. Ας καταλάβει κάποτε το υπουργείο ότι δεν φτάνει να κόπτεται ανεπιτυχώς για τα ανύπαρκτα συνδικαλιστικά τους αιτήματα. Λίγα πράγματα έχουν ανάγκη οι δάσκαλοι για να αποδώσουν στην τάξη τους: ασφάλεια, αξιοκρατική αξιολόγηση και σεβασμό από το περιβάλλον. Κι αν κάποιοι δεν το αξίζουν, από τη φύση τους, σίγουρα δεν αποτελούν τον κανόνα. Δεν μπορεί αυτοί οι λίγοι να παίρνουν στο λαιμό τους και τους υπόλοιπους…

Πηγή: www.protagon.gr

Ενας ευαισθητος Απριλης(Παντελης Θαλασσινος)

Ένας ευαίσθητος Απρίλης, ένας αθέατος καιρός
γελάει το φρουρό της πύλης και βγαίνει ήλιος λαμπερός.
Πετά τα ρούχα του στρατιώτη, φορά πουκάμισο λευκό
και στην αγάπη του την πρώτη στέλνει ένα όνειρο γλυκό.

Φέρνει μια ζάλη στους ανέμους, ανατριχίλα στο νερό
με την καρδιά στήνει πολέμους και με τον Έρωτα χορό.

Ένας ευαίσθητος Απρίλης, ένας αθέατος καιρός
γελάει το φρουρό της πύλης και βγαίνει ήλιος λαμπερός.
Από τους κήπους κόβει βάγια κι απ' την αυλή του πασχαλιές
για να στολίσει τα ναυάγια που μείναν δίχως αγκαλιές.

Φέρνει μια ζάλη στους ανέμους, ανατριχίλα στο νερό
με την καρδιά στήνει πολέμους και με τον Έρωτα χορό.

Μια Κυριακη του Μαρτη...(στιχοι Ν.Γκατσος-μουσικη Μανος Χατζιδακις)

Μια Κυριακή του Μάρτη
και μια Σαρακοστή
εσύ `σουν στο κατάρτι
κι εγώ στην κουπαστή.
Κρατούσαμε το δάκρυ
στα ματοτσίνορα, 
για μας δεν είχαν άκρη
της γης τα σύνορα.

Δε σου 'στειλα το μήλο
και σ' έχασα από φίλο, 
μα μ' ένα πορτοκάλι
θα σε κερδίσω πάλι.

Φίλα με της καρδιάς μου καραβοκύρη, 
να ξαναπιώ τον ήλιο σ' ένα ποτήρι.
Φίλα με Αυγερινέ μου να γίνω Πούλια, 
τραγούδι να μου λένε τα θαλασσοπούλια.

Μια Κυριακή του Μάρτη
και μια Σαρακοστή
κρεμάσαμε στο χάρτη
μια κόκκινη κλωστή
και δίπλα στο τιμόνι
όταν γυρίσαμε
το πρώτο χελιδόνι
καλωσορίσαμε.

Δε σου 'στειλα το μήλο
και σ' έχασα από φίλο
μα μ' ένα πορτοκάλι
θα σε κερδίσω πάλι.

Φίλα με καρδιάς μου καραβοκύρη, 
να ξαναπιώ τον ήλιο σ' ένα ποτήρι.
Φίλα με Αυγερινέ μου να γίνω Πούλια, 
τραγούδι να μου λένε τα θαλασσοπούλια

Copyright © 2012-2013. 3ο Γενικό Λύκειο Ρεθύμνου. All Rights Reserved.